SIL

Urządzeniom wykorzystywanym w przemyśle stawiane są wymagania wysokiej bezawaryjności i niezawodności w celu zagwarantowania poprawnego funkcjonowania instalacji procesowej. Można wyobrazić sobie konsekwencje wystąpienia awarii układu bezpieczeństwa w sytuacji nagłego zagrożenia. Brak reakcji układu bezpieczeństwa bądź jego niewłaściwe działanie może prowadzić do katastrofalnych skutków. Do określenia poziomu zagrożeń występujących w danym procesie przemysłowym wykorzystywana jest analiza HAZOP – Hazard and Operability Study. Jest to strukturalna metoda identyfikacji potencjalnych zagrożeń występujących w procesach przemysłowych opracowana w latach 60 XX wieku.

Przeprowadzana jest za pomocą „burzy mózgów” przez skompletowany do tego zadania zespół. Do przeprowadzenia takiej analizy potrzebna jest bardzo duża ilość szczegółowych informacji dotyczących przebiegu procesu – co pozwala na dokładną ocenę ryzyka. Niezbędne okazują się tutaj schematy P&ID, opisy procesów, opisy automatyki bezpieczeństwa, schematy PFD czy inne dokumenty umożliwiające dogłębną analizę urządzeń biorących udział w procesie. Jest to metoda znormalizowana – zgodna z normą PN – IEC 61882. Badanie HAZOP oparte jest na założeniu, że instalacja jest bezpieczna, gdy wszystkie parametry procesu są w normie, natomiast dopiero przekroczenie ich wartości nominalnych może być przyczyną niebezpieczeństwa. Analiza polega na rozpatrzeniu wszystkich możliwych połączeń „parametr – słowo kluczowe” (gdzie parametrem może być czas, ilość, ciśnienie, poziom oraz inne charakterystyczne wielkości), a następnie na sprawdzeniu prawdopodobieństwa wystąpienia odchyłki od prawidłowego przebiegu wartości parametru.

Dla każdej odchyłki z określonym prawdopodobieństwem wystąpienia specyfikowane są przyczyny jej wystąpienia oraz skutki jakie za sobą ona niesie.
Elementem bezpośrednio wywodzącym się z analizy HAZOP jest parametr opisujący Poziom Nienaruszalności Bezpieczeństwa SIL. Jest to parametr określający bezpieczeństwo poprawnego zadziałania urządzenia. Jest on określany dla urządzeń elektronicznych i mechanicznych. Określa się go za pomocą miary liczby poprawnych zadziałań urządzenia do momentu wystąpienia usterki. Parametr SIL wyznacza się w oparciu o normy PN – EN 62061 oraz PN – EN 61508.

W tabeli powyżej ukazano zestawienie poziomu nienaruszalności bezpieczeństwa oraz odpowiadające im wskaźniki bezpieczeństwa, ryzyko wystąpienia awarii oraz współczynnik redukcji ryzyka awarii. Im wyższy poziom SIL, tym wyższe bezpieczeństwo poprawnego działania urządzenia. Najwyższy poziom to SIL 4, gdzie ryzyko wystąpienia awarii jest minimalne.

Aby układ mógł być nazwany „układem o parametrze SIL” konieczne jest, aby wszystkie urządzenia wchodzące w skład układu posiadały taki parametr. Urządzenia te tworzą pętlę, której wymagany poziom bezpieczeństwa SIL określany jest na etapie analizy HAZOP. Ponieważ w różnych miejscach pracy występują inne warunki i wymagania, dla różnych zastosowań potrzebne są urządzenia o innych, odpowiednich do sytuacji parametrach bezpieczeństwa. Określane to jest na etapie analizy HAZOP.

Zdarzają się sytuacje, gdy wraz z biegiem lat w czasie trwania procesu produkcyjnego przeprowadzana jest nowa analiza ryzyka. Może się wówczas okazać, że urządzenia zabudowane do obsługi procesu pomimo, że kiedyś spełniały odpowiednie parametry bezpieczeństwa, teraz nie posiadają odpowiedniego Poziomu Nienaruszalności Bezpieczeństwa. Możliwe jest wówczas podniesienie parametru bezpieczeństwa danego układu poprzez zastosowanie odpowiednich rozwiązań technologicznych. Instalacja dodatkowych technologii, takich jak PST, 1oo2 czy 2oo2 jest sposobem na zredukowanie ryzyka wystąpienia awarii poprzez zwiększenie częstotliwości testów, bądź zapewnienie zadziałania elementu wykonawczego pomimo awarii któregoś
z urządzeń sterujących.

Firma eTermo oferuje urządzenia i układy zbudowane z komponentów o odpowiednim poziomie SIL. Jednocześnie,
w przypadku pracy w strefie zagrożenia, możliwa jest budowa takiego układu z komponentów posiadających certyfikację ATEX.